Consolidando o bo nome gastronómico de Mugardos

Ou como a cociña mugardesa, por enésima vez, goza de repercusión nacional ;)

A vontade popular

"El bien siempre triunfa sobre el mal.
El crimen nunca compensa al criminal.
¡Cuidado! A veces engañan las apariencias:
el guapo suele ser casi siempre un bellaco al final."
(de "La cultura popular", Siniestro Total, 1996)

¿Que votamos cando votamos? ¿Por que o votamos: pola identificación cunhas siglas, polas propostas programáticas ou pola confianza nas persoas da candidatura? ¿Por todo á vez? ¿Polo peso de dúas das tres variantes, malia a desconformidade coa terceira? ¿Só polo peso dunha delas?

Pois mire, haberalle de todo. E o resultado da suma de todas estas motivacións será o número de votos de cada candidatura. Ata aquí todo o mundo democraticamente feliz. A partires de aquí, o lío.

Transfuguismo

Entendamos por tránsfugas aquelas persoas que, elixidas en base a un programa e en representación dunhas siglas, deciden unilateralmente rachar ambolos dous vencellos, conservar a acta que a lei lles blinda e facer política "por libre", as máis das veces culminada nunha moción de censura. Cousa mala (non por ilegal, que non o é) que deixa indefensas ás organizacións fronte aos seus cargos electos. Así, estas acudiron ao seu propio rescate cunha reforma da lei que as defenda fronte esta violación da vontade popular.

Pero o lío non remata aquí.

A vontade popular

Se temos claro que a vontade popular é o resultado da suma de apoios a unhas siglas, un programa e unhas persoas, calquera perturbación deste equilibrio (e digo calquera) estaría violándoa.

Mesmas persoas, mesmo programa, distinto partido

Exemplo claro desta perturbación é a situación actual no Concello de Teo, onde ata seis dos nove edís elixidos o 22 de maio do 2011 na candidatura do BNG causan baixa na organización a raíz do desvencellamento do Encontro Irmandiño da fronte nacionalista. A LOREG protéxeos fronte ás presións do BNG para que entreguen a acta e deixen correr a lista. Ningún problema para quen votase confiando na competencia do equipo de Martiño Noriega e o seu programa pero, ¿e aquelas persoas que o fixeron por fidelidade ao BNG, mesmo se fose Pol Pot o cabeza de lista? ¿U-la defensa da súa vontade? ¿Quen cuantifica cada grupo? O dito: lío.

Mesmo partido, mesmas persoas, distinto programa

Dámonos un paseo por esta fermosa vila mariñeira que é Mugardos e facemos un breve repaso da praxe política do seu alcalde: opacidade informativa, reparto discrecional de fondos públicos (falando claro: reparto de subvencións sen atender a criterios obxectivos nin sometido a votación), votacións fóra da disciplina da organización (matrimonios homosexuais), desmantelamento do Servizo de Normalización Lingüística... cousas todas elas lonxe dos principios programáticos teoricamente defendidos polo BNG, marca baixo a cal se presenta e representa. Ningún problema para quen votase polo carisma e bo facer de Fernández Barcia, pero ¿e aquelas persoas que votaron por un ideario político? ¿U-la defensa da súa vontade? ¿Quen cuantifica cada grupo? Máis lío.

Mesmo partido, mesmo programa, distintas persoas

E velaquí a única saída ética que o BNG atopa á perturbación teense: que marchen as persoas para substituílas por outras que manteñan a representación da mesma organización. A cuestión tamén deriva nun asunto económico (que non é menor). De non producirse a renuncia dos edís irmandiños o panorama resultante podería ser estrambótico: ¿preferirían os tres edís fieis ao BNG un alcalde do PP? A cousa agora está en 9 BNG (6 EI + 3 BNG) - 6 PP - 1 PSOE - 1 Ind. Ningún problema para quen votase BNG por fidelidade, pero ¿e aquelas persoas que, sen especial empatía co Bloque, confiaban no equipo encabezado por Martiño Noriega? ¿U-la defensa da súa vontade? ¿Quen cuantifica cada grupo? Moooito lío. E atención aos movementos de Máis Galiza, que o 11 de marzo podería decidir afastarse tamén da fronte nacionalista e multiplicar casos coma este.

En conclusión

A solución máis acaída, afastados de intereses partidarios, é procurar o máximo respecto aos intereses populares, a que o resultado sexa o máis próximo a unha interpretación obxectiva da vontade popular, a un acordo, pacto, avinza, convenio entre as partes en conflicto entre elas que, a diferencia do transfuguismo, non viola a maioría dos tres piares da decisión democrática. Eis a proposta do Encontro Irmandiño.

E Mugardos, ¿que?

Pois en Mugardos o lío non é tal tendo en conta a pax barciana provocada pola saída en bloque do groso da militancia defensora dos principios ideolóxicos. Fican persoas, partido e unha fermosa falla de escrúpulos... agás que unha hipotética saída de Máis Galiza do BNG dentro dunhas semanas fracture de novo un grupo de goberno e unha Asemblea Local que gozan dunha Alcaldía que xa custou outra fenda hai un ano. Aposten: ¿haberá apego ao posto ou aos principios políticos?

A festa das vacas fracas

Son malos tempos para as festas patronais tal e como as coñeciamos ata agora. Non temos que ir moi lonxe para atopármonos a desaparición das comisións de festas en Mugardos, A Pedreira, Pontedeume, Ombre; ou o anuncio do Concello de Narón da cancelación das festas do verán por causa da crise económica. Ás festas estacionais, como o Magosto ou o Entroido, non lles vai moito mellor. Asumida a súa organización dende hai moitos anos polos propios concellos, hoxe son das primeiras víctimas en padecer a nova anemia económica. "Se non hai cartos, non hai festa" semella ser o lema da administración local.

¿Que foi das festas populares?

Outrora froito do traballo do propio pobo a festa foise avellentando, esquecendo á poboación entre os 16 e os 40 anos –xustamente a máis festeira– para centrarse na fórmula cochitos+orquestra. Á mocidade quedábanlle os bares. A festa non se facía para ela nin ela facía a festa. E así, aos poucos, foi morrendo ao mesmo ritmo co que as comisións de festas tradicionanis esgotaban, sen relevo, os seus folgos.

A festa do pobo, para o pobo e polo pobo.

A Festa (en maiúscula) é diversión. É unha válvula de escape das tensións do ano, pero tamén unha bomba de osíxeno para o comercio e hostalería locais. Coa festa gañan tódalas partes. Mais, ¿como facer sen cartos? Podería haber varias respostas posibles, e aquí en Mugardos ofrecemos unha delas: converter á xente espectadora en protagonista; facer que o espectáculo sexa a súa propia diversión e o inxenio dos participantes un foco de atracción ao visitante. A idea, nestes lares, ven funcionando dende hai xa tres anos cunha fórmula eminentemente participativa e economicamente sostible. Moi barata.

O papel da administración pública é pretendidamente inexistente. O feito de non constituírse en Asociación Cultural inmuniza á Comisión de Caralladas fronte ao oscilante mundo das subvencións municipais e provinciais. Non quere axudas porque non as precisa. Ao máis que se ten chegado foi á coordinación de horarios co persoal técnico que xestiona as actividades organizadas polo Concello nas dúas primeiras edicións das Olimpíadas de Peñas (2009 e 2010). Agora xa nin iso. Porén, tanto o novo goberno municipal tende a invisibilizar un movemento puramente social que xa sobrepasa a súa capacidade de convocatoria como este movemento invisibiliza ao goberno municipal. Cada un ao seu.

O modelo mugardés podería ser exportable. Funciona e rescata o ambiente trouleiro que puido ter morto coa desaparición da Comisión de Festas de Mugardos logo do verán do 2008. Antes de chegar o 2009 nacera xa a Comisión de Caralladas. O que é e o que pode aportar como idea base para outras festas agonizantes tédelo aquí:

¿E agora que toca?

Entramos en tempo de Entroido e aquí, na vila de Mugardos, gozamos da particularidade de celebralo durante dúas fins de semana consecutivas, xa que logo do enterro da sardiña, cando en todas partes se gardaron os disfraces, aquí temos un sábado máis, ronsel do baile organizado durante anos polo Casino Mugardés. E así é como aproveitamos para que o primeiro deles –o que este ano cadra en 18– trate cada ano un tema. No 2010 foi a "oitenteirada" que trasladou a motísima xente da vila e –moi importante– un bo feixe de fóra dela ata os anos oitenta. No 2011 centrámonos en series e debuxos da televisión. E neste 2012 a máquina do tempo volverá a trasladarnos cara atrás coa "noventeirada" que engulirá aos locais da vila (a Comisión recibiu o apoio de absolutamente todos). Entroido e música, a fórmula infalible.

¿E se Mugardos e Ares se fusionasen?

Co debate sobre a fusión de municipios in crescendo resulta acaído botar contas unha vez máis de cal sería a composición dun hipotético Pleno da Corporación do Concello de Bezoucos, formado polos dous concellos que ocupan a súa península. E pouco tería variado extrapolando os datos saídos das mesas do 22-M-2011: a folgada victoria socialista en Ares mantería ao PSOE como primeira forza política malia o derrubamento mugardés; o PP tamén repetiría representación (agora cun peso máis equitativo entre as dúas formacións locais); o BNG sofriría a perda dun concelleiro a causa da perda de apoios en Mugardos; e EU-IU, malia non presentar candidatura nas mesas de Ares, viría reflectido o seu crecemendo do 70% en Mugardos coa obtención dun segundo representante no Pleno. Con isto, as matemáticas permitirían un bipartito "de esquerdas" entre PSOE e BNG (10 de 17 concelleiros) comandado polo actual Alcalde de Ares, ou unha fronte de esquerdas PSOE-BNG-EU (12 de 17) mantendo ao PP lonxe das opcións de obter alcaldía.

Ora ben, ¿e se fosen os tres concellos do sur da ría quenes realizasen a fusión para optimizar recursos? A poboación, que xa superaría os 20.000 habitantes, establecería en 21 os escanos do Pleno da Corporación. Fene (17), Ares (13) e Mugardos (13) suman agora 43 concelleiros. O resultado de extrapolar os datos das últimas municipais sería o seguinte:

O Partido Popular sería, agora si, a forza máis votada. Tería gañado 2 dos 4 edís máis con diferencia á fusión Ares-Mugardos. Os outros dous repartiríanse entre PSOE, que igualaría en asentos co PP, e o BNG. EU conseguría manter a representación plenaria, ainda que agora porcentualmente menos significativa, grazas á suma de votos de Mugardos e Fene.

Do polbo de Mugardos

Hai quen pelexa por defender que a mellor tortilla do mundo é a da súa nai. Nós témolo máis claro: o mellor polbo, o noso.

Para os impacientes, a partires do minuto 37.

Particularidades do mercado laboral mugardés

Xuntémo-los datos do paro rexistrado por sector de actividade cos de afiliacións á Seguridade Social en alta laboral segundo o sector de actividade. Empreguemos unha mostra porcentual (100 persoas) e comparemos os datos de Mugardos cos dos concellos do contorno (nomeadamente a ría de Ferrol máis Cabanas e Pontedeume). Velaquí algunhas plusmarcas mugardesas:

• Somos o concello con máis poboación rexistrada no sector da Agricultura e Pesca (5,3%). Máis do dobre do conxunto (2,1%).
• Somos, tamén, o concello con máis poboación en paro dos sectores da Industria (4,3%) e a Construcción (4,4%).
• O sector Servizos ocupa en Mugardos ao 47,3% da poboación (Pontedeume ou Ferrol superan o 55% e a media sitúase no 53,4%). Neste sector rexístrase un 58,2% do mercado, moi por debaixo do 66,4% de promedio, ou do 63,1% de Ares.
• Canto á poboación pertencente ao sector da Construcción, as cifras mugardesas tamén son notables: 14,8% de rexistros, só por debaixo de Cabanas (15,3%). A media na áreas sitúase no 10,7%.
  

Os datos, de outubro do 2011, debuxan un perfil laboral moito menos industrial do que se podería percibir e con moito menos peso do sector servizos (onde se encadra o Turismo, ese Santo Grial da economía mugardesa) do que calquera outro concello da bisbarra con menos pretensións anunciadas. ¿Abondará coa posta en marcha do Castelo da Palma ou será preciso un pulo xeral da actividade turística? ¿Están esgotadas as promesas industriais?

Partidos e redes sociais: constantes vitais 100 días despois

O 6 de maio comezou unha campaña electoral para as eleccións municipais que rematou o 22 do mesmo mes e provocou unha renovación na corporación local a partires do 11 de xuño. O 19 deste mes cumpríanse os seus 100 primeiros días. A actividade na rede dunhas e outras formacións políticas pode achegarnos unha idea das súas constantes vitais.

Bloque Nacionalista Galego

A súa intensa actividade durante a campaña, tanto na súa bitácora (actualizada case diariamente), como nos seus perfís de Twitter e Facebook, deu paso a un estado de absoluto desleixo: 13 semanas sen actualizar o blogue, desaparición total no Twitter e erráticos signos de vida no Facebook, con actualizacións ligadas á actividade do BNG nacional, non local.

Partido Popular

Os populares amosan unha actividade diverxente entre a bitácora e os perfís de Twitter e Facebook. Destes últimos botaron man con certa intensidade durante a campaña para paseniñamente ilos descoidando. Por contra, o seu voceiro oficial permaneceu case en silencio ata o comezo da lexislatura, dende entón actualízano case tódalas semanas, cun importante parón durante o mes de agosto para retomar con folgos setembro.

Esquerda Unida

Coma no caso do PP, a rede ocupou un segundo plano na campaña electoral (só catro actualizacións no seu blogue oficial). Dende entón, e tra-la investidura da nova corporación, comezaron a retomar o ritmo con certa parsimonia ata finais de agosto, para imprimir maior velocidade no último mes. O seu perfil de Facebook cumpre basicamente a función de "espello" das actualizacións da súa bitácora. Non posúen conta en Twitter.

Partido Socialista Obrero Español

Malia empregar "Mugar2.0" como un dos slogans de campaña, non se lles coñece actividade como organización local na web 2.0. Seu candidato, Carlos Fernández Coba, restrinxiu tra-la campaña o acceso ao seu perfil Facebook.

Mugardos na Esquerda

A actividade na rede de Mugardos na Esquerda é case paralela á do BNG: unha intensa actividade pre-electoral (maior no Facebook que no blogue oficial) para dar paso a unha liña plana, apenas rachada con contidos supramunicipais co gallo do 25 de xullo. As últimas constantes vitais quedaron atrás hai 9 semanas.

Actualización: merece destaque, falando da actividade das formacións políticas mugardesas nas redes sociais, o grao de interacción cos seus visitantes. Tódalas bitácoras (tanto BNG como PP, EU ou MnE) aplican un filtro de moderación de comentarios, polo que só son publicados cando reciben a aprobación de quen os xestiona (caso que non sempre se produce). Isto fai que o número de intervencións de terceiros/as sexa unicamente orientativa, xa que descoñecemos cantas mensaxes son censuradas. Aquí EU demostra actividade desde o nacemento do seu voceiro dixital en setembro do 2007; o PP espertou a elas dous anos e medio despois de inaugurar o blogue (xaneiro do 2009) pero xa goza dun bo promedio de comentarios por entrada (algo que redunda sempre en beneficio do número de visitas e a súa fidelidade). No do BNG, ben sexa por espertar nulo interese, ben por un estricto sentido da pluralidade de quen o administre, non atopamos comentario ningún nas súas entradas. E no de MnE, outro tanto.

Mugardesas ilustres: A Comunidade O Zulo

A Asociación Comunidade O Zulo pechou onte a oitava edición do seu ciberencontro, o Kernel 2011. Un chamamento ao emprego e desenvolvemento de aplicacións informáticas non-privativas. Con esta oitava e edición recibiron a visita de La Sexta, canle estatal que se achega por terceira vez no que vai de ano por estes lares, para espallar aínda máis a voz que dende Mugardos chega xa a toda a península e fai da nosa vila un referente no apoio ao software libre. ¿E que ven sendo o Software Libre? Pois para a xente máis profana, velaquí unha boa explicación:

Información e confrontación

O pasado domingo 11 cumpríronse 3 meses da toma de posesión do novo goberno municipal. Durante eses 96 días a información que o goberno trasladou á veciñanza dende a web oficial do Concello, que o 29 de decembro de 2010 foi renovada supostamente para dinamizala, foi de 1 entrada cada 2 días: 34 baixo a categoría "Novas", 6 "Plenos", 4 "Convocatorias", 4 "Cursos" e 8 "Avisos" (webs como a do veciño Concello de Ares son actualizadas ata tres e catro veces ao día). Desas 56 entradas o 78% concentrouse nas 6 primeiras semanas. Dende entón a web municipal entrou, máis unha vez, en letargo.

A web oficial do grupo de Goberno (bngmugardos.blogaliza.org) entrou en coma aos dous días de rematar a campaña electoral. Tardou máis de tres meses en volver a informar á cidadanía á que din gobernar, para dar conta da aprobación en solitario dos orzamentos municipais do 2011 (o 30 de agosto). A segunda ocasión na que sacudiron a preguiza xa non foi para informar de nada, senón para saír ao paso das críticas que reciben pola xestión do tráfico na vila. Do mesmo xeito que anteriormente o Alcalde publicou un bando a rebufo das críticas polas deposicións caninas por parte de EU-IU ou a tristemente célebre carta que en ton populista enviou á veciñanza das Casas Baratas, tamén en resposta a críticas do PP.

Nas primeiras andainas do novo mandato o barcisismo manten as trazas que caracterizaron o día a día na anterior corporación: pouca información e moita confrontación. O contrario do que se agarda de quen rexe a cousa pública.

A maiores, erra nos seus disparos. Abandoada a época dos chourizos crioulos, a bitácora bloqueira atopou quen recuperase nela un estilo digno na redacción de contidos (hai motivos para pensar que non se trata de X.F. Barcia, X.A. Bouza nin X.X. Roca), pero quedou nunha simple recuperación das formas. O fondo segue a ser unha burda argumentación que pretende desviar neste caso a atención da xestión do tráfico (a verdadeira cuestión a debate) cara o que denominan "supostas infraccións" puntuais non denunciadas perante a Policía Local. Un choio redondo: o abandono de funcións da Administración substitúese pola denuncia entre os propios veciños/as para deixar en mans do político de turno (no mellor dos casos) a salomónica resolución final (léase "xa mando eu que che quiten a multa") co que gañar simpatías (situación esta, por outra parte, que tería provocado a decisión da Policía Local de baixar os brazos perante as infraccións, farta de representar o papel de poli-malo para maior gloria de alcaldes e concelleiros que prefiren gañar o voto dun infractor/a que o respecto da cidadanía que os padece).

Señores do Goberno Municipal: ninguén pretendeu facelos culpables de que un día un coche poida montar a beirarrúa, de que un día o Alcalde poida aparcar na zona reservada a minusválidos do Supermercado Familia, de que un día o Concelleiro de Obras e Servizos poida ocupar a entrada ao Local de Ensaio do Novás facendo agardar con arrogancia aos músicos que agardan paso no medio da estrada. Ninguén agarda que a Policía Local reciba ordes de facerse omnipresente en todo o termo municipal. Agardamos, iso si, que o Goberno Municipal sexa suficientemente serio como para facer cumprir con rigor unhas normas mínimas de convivencia viaria. Vostedes saben mellor que ninguén que a fórmula para iso non é que os veciños acheguen fotos de infraccións á oficina da Policía Local, senón que haxa firmeza no respecto polas normas comúns. Esperten dunha vez do seu sono curtopracista e descubran que unha vila onde non reina o caos é unha vila onde se vive mellor. Preocúpense de gobernar mellor, de informar máis e mellor, apúrense a facer isto e non a saír ao paso de quen opina publicamente sen pedirlles permiso.

O retorno das traiñeiras

Non sendo home de mar, dun tempo para acó comecei a prestarlle atención ás novas andainas do Club do Mar, a segunda sociedade deportiva de Mugardos por masa social. Certo que moitas máis non hai, tristemente. Hai duas semanas remataba a súa primeira participación na Liga Galega de Traiñeiras, unha liga que recuperou para o noso peirao a competición da que levaba 20 anos afastada.

Os comezos, como adoita acontecer, non semellan doados. Mais o fundamental (ao entender de quen isto escribe) é que a chama prenda na xente máis nova, especialmente nas nenas, que poden atopar no remo unha continuidade que noutros deportes verase truncada na adolescencia. E niso, en conseguir que prenda a chama, o Club do Mar e os seus remeiros comezaron xa facer conquistas: tra-lo dificil comezo da tempada da estrea, onde pagaron a novatada, os mugardeses foron facéndose fortes regata a regata ata finalizar cun oitavo posto en Vilagarcía. Ata entón, en tres ocasións rematou por diante de A Cabana e noutra por diante de Ares. Na derradeira regata superounas ás dúas.

En destaque, tamén, o dominio de Amegrobe que rachou tódolos récords establecidos conquistando tódalas bandeiras da tempada. Que non tarde moito en chegar a primeira para Mugardos. Somos xente que sabe celebrar títulos ;)

Parabéns á directiva.